Η ευθεία απάντηση: το efood και η Wolt κοστίζουν σε ένα εστιατόριο όσο η προμήθεια που συμφωνείς ανά παραγγελία, συν ό,τι επιπλέον επηρεάζει το περιθώριό σου: εκπτώσεις, προσφορές, συσκευασίες, κόστος διανομής, χρόνο προσωπικού και πιθανή πίεση στις τιμές. Δεν υπάρχει ένα σταθερό δημόσιο ποσοστό που να ισχύει για όλους, άρα πρέπει να το μετρήσεις με τα δικά σου πιάτα.
Αν κοιτάς μόνο τον τζίρο που φέρνουν οι πλατφόρμες, μπορεί να νομίζεις ότι “δουλεύει”. Αν όμως δεν ξέρεις πόσο σου μένει μετά από κάθε παραγγελία, μπορεί να γεμίζεις την κουζίνα σου με παραγγελίες χαμηλού κέρδους. Παρακάτω θα δεις έναν πρακτικό τρόπο να υπολογίσεις το πραγματικό κόστος και να πάρεις αποφάσεις χωρίς εικασίες.
1. τι πληρώνεις πραγματικά σε κάθε παραγγελία
Το πρώτο κόστος είναι η προμήθεια της πλατφόρμας. Συνήθως υπολογίζεται πάνω στην αξία της παραγγελίας, αλλά οι όροι διαφέρουν ανά συμφωνία, περιοχή, είδος συνεργασίας και αν η διανομή γίνεται από την πλατφόρμα ή από το εστιατόριο. Επειδή οι πλατφόρμες δεν δημοσιεύουν ένα σταθερό ποσοστό για όλους, μην βασίζεσαι σε “άκουσα ότι είναι τόσο”. Βασίσου μόνο στη δική σου συμφωνία.
Για να δεις το πραγματικό κόστος, φτιάξε έναν απλό πίνακα ανά παραγγελία:
- αξία καλαθιού πελάτη,
- προμήθεια πλατφόρμας,
- κόστος πρώτων υλών,
- συσκευασία,
- διανομή, αν τη χειρίζεσαι εσύ,
- τυχόν έκπτωση ή προσφορά,
- καθαρό ποσό που σου μένει.
Μόνο έτσι βλέπεις αν μια παραγγελία των 18 ευρώ είναι καλή δουλειά ή απλώς απασχολεί την κουζίνα σου.
2. η προμήθεια δεν είναι όλο το κόστος
Πολλοί ιδιοκτήτες υπολογίζουν: “αν η προμήθεια είναι Χ, τότε αυτό είναι το κόστος μου”. Στην πράξη, το συνολικό κόστος είναι μεγαλύτερο, γιατί η online παραγγελία έχει δικά της έξοδα. Η συσκευασία για delivery δεν είναι ίδια με το σερβίρισμα στο κατάστημα. Θέλεις κουτιά, σακούλες, δοχεία, αυτοκόλλητα, μαχαιροπίρουνα ή χαρτοπετσέτες. Αν προσθέσεις και λάθος παραγγελίες, αντικαταστάσεις ή προϊόντα που δεν ταξιδεύουν καλά, το κόστος ανεβαίνει.
Έλεγξε ειδικά τα πιάτα με χαμηλή τιμή και πολλά συνοδευτικά. Εκεί η προμήθεια μπορεί να “τρώει” μεγάλο μέρος του κέρδους. Κάνε τα εξής:
- γράψε το κόστος συσκευασίας ανά κατηγορία πιάτου,
- μέτρησε ποια προϊόντα έχουν συχνές αλλαγές ή παράπονα,
- βγάλε από delivery όσα δεν αντέχουν στη μεταφορά,
- δημιούργησε combos με καλύτερο μέσο καλάθι.
Δεν χρειάζεται να πουλάς τα πάντα online. Χρειάζεται να πουλάς όσα αφήνουν κέρδος.
3. παράδειγμα υπολογισμού με υποθετικά νούμερα
Ας δούμε ένα υποθετικό παράδειγμα, για να καταλάβεις τη λογική. Έχεις μια παραγγελία 20 ευρώ. Το κόστος πρώτων υλών είναι 7 ευρώ. Η συσκευασία κοστίζει 1 ευρώ. Αν η συμφωνημένη προμήθεια της πλατφόρμας είναι 4 ευρώ, μένουν 8 ευρώ πριν υπολογίσεις τον χρόνο της ομάδας, τη διαχείριση και τυχόν διανομή. Αν βάλεις και μια έκπτωση 2 ευρώ, πέφτεις στα 6 ευρώ.
Τώρα σύγκρινε την ίδια παραγγελία αν έρθει από δικό σου κανάλι. Για παράδειγμα, με ένα σύστημα online παραγγελιών του ίδιου του εστιατορίου, όπως το Wiiz Eat, η χρέωση είναι €0,15 ανά αποδεκτή παραγγελία, με €250 εφάπαξ ενεργοποίηση, χωρίς δέσμευση και με τις τιμές χωρίς ΦΠΑ. Δεν είναι marketplace, άρα ο πελάτης παραγγέλνει από το δικό σου link ή QR code και πληρώνει απευθείας σε εσένα, με μετρητά ή κάρτα στο δικό σου POS στην πόρτα.
Το συμπέρασμα δεν είναι “κόψε τις πλατφόρμες”. Είναι: ξέρε ακριβώς πόσο σου κοστίζει κάθε κανάλι.
4. πότε η πλατφόρμα συμφέρει και πότε όχι
Οι πλατφόρμες μπορούν να έχουν νόημα όταν σου φέρνουν παραγγελίες που δεν θα έπαιρνες αλλιώς ή όταν μπαίνεις σε μια νέα περιοχή και θέλεις ορατότητα. Δεν συμφέρουν όμως το ίδιο για όλα τα προϊόντα, όλες τις ώρες και όλους τους πελάτες. Αν γεμίζεις ώρες αιχμής με παραγγελίες χαμηλού περιθωρίου, μπορεί να καθυστερείς πελάτες που θα παρήγγελλαν απευθείας από εσένα.
Χώρισε τις παραγγελίες σου σε τρεις ομάδες:
- κερδοφόρες: καλό καλάθι, απλή παραγωγή, λίγη συσκευασία,
- οριακές: μέτριο καλάθι, αρκετές αλλαγές, χαμηλό περιθώριο,
- ζημιογόνες: μεγάλη έκπτωση, ακριβή συσκευασία, δύσκολη μεταφορά.
Μετά πάρε αποφάσεις. Αν ένα προϊόν είναι οριακό, αύξησε την τιμή του, άλλαξε μερίδα, βάλε το μόνο σε combo ή βγάλ’ το από το online μενού. Η πλατφόρμα είναι εργαλείο πωλήσεων, όχι υποχρέωση να πουλάς τα πάντα.
5. πώς να υπολογίσεις το κόστος σε 15 λεπτά
Δεν χρειάζεσαι περίπλοκο πρόγραμμα για να ξεκινήσεις. Πάρε τις τελευταίες 20-30 παραγγελίες από κάθε κανάλι και κάνε έναν γρήγορο έλεγχο. Για κάθε παραγγελία γράψε την αξία, το κόστος υλικών, την προμήθεια, τη συσκευασία και το καθαρό ποσό που μένει. Αν έχεις διαφορετικές κατηγορίες, όπως πίτσα, burger, σουβλάκι ή μαγειρευτά, μέτρησέ τες χωριστά.
Πρακτικά βήματα:
- διάλεξε μία εβδομάδα χωρίς ακραίες συνθήκες,
- βγάλε μέσο καλάθι ανά κανάλι,
- υπολόγισε μέσο κόστος συσκευασίας,
- σημείωσε πόσες παραγγελίες είχαν έκπτωση,
- βρες ποια 5 προϊόντα πουλάνε περισσότερο,
- υπολόγισε τι μένει ανά προϊόν.
Για πιο γρήγορο ξεκίνημα, μπορείς να χρησιμοποιήσεις τον Υπολογιστής προμήθειας delivery και να βάλεις τα δικά σου υποθετικά ή πραγματικά νούμερα. Το σημαντικό είναι να μη μείνεις στο “περίπου”.
6. τι να προσέξεις σε προσφορές και εκπτώσεις
Οι εκπτώσεις φαίνονται εύκολη λύση για περισσότερες παραγγελίες, αλλά μπορούν να εξαφανίσουν το κέρδος. Αν πληρώνεις προμήθεια και ταυτόχρονα δίνεις έκπτωση, πρέπει να ξέρεις ποιος σηκώνει το κόστος και τι μένει στο τέλος. Μια προσφορά που αυξάνει τον τζίρο αλλά ρίχνει το καθαρό κέρδος δεν είναι πάντα καλή κίνηση.
Πριν βάλεις προσφορά, απάντησε:
- Ποιο προϊόν προωθώ και γιατί;
- Έχει αρκετό περιθώριο για έκπτωση;
- Ανεβάζει το μέσο καλάθι ή απλώς μειώνει την τιμή;
- Φέρνει νέους πελάτες ή εκπαιδεύει τους ίδιους να περιμένουν έκπτωση;
- Μπορεί η κουζίνα να το υποστηρίξει σε ώρα αιχμής;
Καλύτερα να κάνεις στοχευμένες προσφορές σε προϊόντα με καλό περιθώριο, παρά γενικές εκπτώσεις σε όλο το μενού. Δοκίμασε μικρή διάρκεια, μέτρησε αποτέλεσμα και κράτα μόνο ό,τι αποδίδει.
7. πώς να μειώσεις την εξάρτηση από πλατφόρμες
Το πιο υγιές μοντέλο είναι να χρησιμοποιείς τις πλατφόρμες ως ένα κανάλι, όχι ως το μοναδικό κανάλι. Παράλληλα, χτίζεις δικές σου παραγγελίες, ώστε οι πελάτες που ήδη σε ξέρουν να μη χρειάζεται να περνούν πάντα από τρίτο περιβάλλον. Αυτό θέλει επανάληψη και καθαρό μήνυμα, όχι πίεση.
Ξεκίνα με απλά σημεία επαφής:
- βάλε QR code στη σακούλα delivery,
- πρόσθεσε link παραγγελίας στο Instagram και στο Google προφίλ σου,
- γράψε στη βιτρίνα “παράγγειλε απευθείας από εμάς”,
- εκπαίδευσε το προσωπικό να το αναφέρει ευγενικά,
- βάλε μικρό έντυπο μέσα στη σακούλα με οδηγίες παραγγελίας.
Με το Wiiz Eat, για παράδειγμα, έχεις δικό σου link και QR code παραγγελιών, μενού με φωτογραφίες, τιμές, επιλογές, extras και δυνατότητα απόκρυψης πιάτου που τελείωσε. Ο live πίνακας παραγγελιών βοηθά να αποδέχεσαι, να απορρίπτεις και να ενημερώνεις τον πελάτη σε κάθε βήμα.
8. τι απόφαση να πάρεις τελικά
Μην αποφασίσεις με βάση το συναίσθημα. Οι πλατφόρμες μπορεί να σου φέρνουν σημαντικό όγκο, αλλά ο όγκος χωρίς κέρδος κουράζει την ομάδα και πιέζει την ποιότητα. Από την άλλη, αν τις κόψεις απότομα χωρίς να έχεις δικό σου κανάλι παραγγελιών, μπορεί να χάσεις ορατότητα και τζίρο.
Η πρακτική απόφαση είναι αυτή:
- κράτα τις πλατφόρμες για νέους πελάτες και συγκεκριμένες ώρες,
- μέτρα καθαρό κέρδος ανά κατηγορία προϊόντος,
- βελτίωσε ή αφαίρεσε τα ζημιογόνα πιάτα,
- χτίσε δικό σου κανάλι για επαναλαμβανόμενους πελάτες,
- έλεγχε τα νούμερα κάθε μήνα, όχι μία φορά τον χρόνο.
Αν δραστηριοποιείσαι στην Κύπρο, υπάρχει και δημόσια αναφορά ότι εστιατόρια ανέφεραν προμήθειες 19–25% ανά παραγγελία με διανομή και 10% για παραλαβή, σύμφωνα με το Cyprus Mail τον Ιανουάριο 2025. Αυτό δεν σημαίνει ότι ισχύει για όλους. Σημαίνει ότι πρέπει να διαβάσεις τη δική σου συμφωνία και να κάνεις τον δικό σου υπολογισμό.
